Home » Business » ทฤษฎี X และ ทฤษฎี Y ของ Douglas McGregor

ทฤษฎี X และ ทฤษฎี Y ของ Douglas McGregor

by K. Pairoj
ทฤษฎี X Y คือ ทฤษฎี X Douglas McGregorทฤษฎีภาวะผู้นำ Theory X Y

ทฤษฎี XY คือ แนวคิดของ Douglas McGregor ที่เผยแพร่ในหนังสือ The Human Side of Enterprise เมื่อปี 1960 โดยแนวคิดของทฤษฎีผู้นำ 2 ประเภทหรือที่รู้จักกันในชื่อ ทฤษฎี X และ ทฤษฎี Y คือแนวคิดที่เกี่ยวกับมุมมองในการบริหารของผู้นำ 2 รูปแบบที่แตกต่างกันตามมุมมองที่ผู้นำมีต่อพนักงาน

ทฤษฎีแรงจูงใจของ Douglas McGregor จะแบ่งพฤติกรรมของผู้นำออกเป็น 2 ทฤษฎี ได้แก่ ทฤษฎี X และ ทฤษฎี Y โดยทั้ง 2 ทฤษฎีจะต่างกันที่มุมมองของผู้นำต่อพฤติกรรมของมนุษย์ที่เป็นแรงจูงใจในการทำงาน

ทฤษฎี X คือ มุมมองในเชิงลบที่ผู้นำมองว่าโดยธรรมชาติแล้วพนักงานไม่ชอบทำงานและขาดแรงจูงใจ (Traditional View)

ทฤษฎี Y คือ มุมมองในเชิงบวกต่อพนักงาน ซึ่งผู้นำมองว่าพนักงานทุกคนมีแรงจูงใจในการทำงานอยู่แล้ว และมีความต้องการทำงานเพื่อแลกกับผลตอบแทน (Humanistic View)

ซึ่งมุมมองที่แตกต่างกันของผู้นำทั้ง 2 ประเภทตาม ทฤษฎี X Y ของ McGregor จะส่งผลต่อวิธีการบริหารและการควบคุมพนักงานของผู้นำแต่ละประเภทที่แตกต่างกัน

เลือกอ่านหัวข้อที่ต้องการ

ทฤษฎี X คืออะไร?

ทฤษฎี X คือ แนวคิดที่เชื่อว่ามนุษย์ไม่ชอบทำงาน ขาดแรงจูงใจในการพัฒนาตนเอง รักสบาย และเชื่อว่าพนักงานจะหลีกเลี่ยงความรับผิดชอบถ้าหากสามารถหลีกเลี่ยงได้ โดยพนักงานในแบบทฤษฎี X หรือ Theory X จะมีความทะเยอทะยานต่ำ แต่ต้องการเพียงความมั่นคงเท่านั้น

ลักษณะของแนวคิดแบบ ทฤษฎี X (Theory X):

  • มุมมองแบบดังเดิม (Traditional View) เป็นมุมมองในเชิงลบ
  • ธรรมชาติของมนุษย์ไม่ได้ชอบการทำงาน
  • พนักงานทำงานเพียงเพราะต้องการเงินและความมั่นคงเท่านั้น
  • ไม่มีแรงจูงใจรวมถึงความทะเยอทะยานในการทำงาน รวมถึงความต้องการพัฒนาตนเอง
  • มักเลี่ยงความรับผิดชอบถ้าหากสามารถทำได้
  • ต้องใช้กฎ การบังคับ และการลงโทษเพื่อกระตุ้นให้ทำงาน

ส่งผลให้ผู้นำในทฤษฎี X เชื่อว่าพนักงานเหล่านี้ต้องถูกบังคับควบคุมด้วยกฎเกณฑ์ที่เข้มงวด และข่มขู่ด้วยการลงโทษจึงจะมีแรงจูงใจในการทำงานและสามารถทำงานได้ตามเป้าหมายที่กำหนด

โดย Douglas McGregor เชื่อว่าทฤษฎี X เป็นมุมมองพื้นฐานทั่วไปของผู้นำส่วนใหญ่ ทำให้หลังจากนั้น Douglas McGregor จึงได้มีการพัฒนาทฤษฎี Y หรือ Theory Y ขึ้นมาเพื่อปรับเปลี่ยนมุมมองเชิงลบแบบเดิมของผู้นำ

ทฤษฎี Y คืออะไร?

ทฤษฎี Y คือ มุมมองที่เชื่อว่าพนักงานมีแรงจูงใจในการทำงานและมองว่าการทำงานเป็นเหมือนการเล่นเกมรูปแบบหนึ่ง พนักงานมีความต้องการทำงานและแก้ปัญหาตามที่ได้รับมอบหมายเอาไว้ โดยมีแรงจูงใจคือผลตอบแทนจากการทำงาน

ลักษณะของแนวคิดแบบ ทฤษฎี Y (Theory Y):

  • มุมมองแบบมนุษยนิยม (Humanistic View) เป็นมุมมองในเชิงบวก
  • พนักงานต้องการทำงาน โดยมีเป้าหมายเป็นค่าจ้างและความก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • พนักงานมีความรับผิดชอบและสามารถจัดการตนเองเพื่อทำให้งานเสร็จตามเป้าหมายได้
  • พนักงานมีความทะเยอทะยานและต้องการก้าวหน้าในหน้าที่การงาน
  • พนักงานมีความคิดสร้างสรรค์และต้องการแสดงความเห็น
  • ไม่จำเป็นต้องใช้กฎเกณฑ์ที่รัดกุมและการบังคับเพื่อกระตุ้นให้พนักงานทำงาน

ผู้นำที่มีแนวคิดแบบทฤษฎี Y จึงไม่จำเป็นต้องบังคับหรือควบคุมอย่างจริงจังเพื่อให้คนเหล่านี้ทำงาน แต่ผู้นำที่มีแนวคิดแบบทฤษฎี Y มีหน้าที่เพียงมอบหมายงาน ให้คำแนะนำ และสร้างแรงจูงใจทางบวกให้พนักงานเหล่านี้เท่านั้น

นอกจากนี้ ผู้นำที่มีมุมองต่อพนักงานในเชิงบวกแบบมนุษยนิยม (Humanistic View) ยังมักจะเปิดโอกาสให้พนักงานได้แสดงความเห็นและมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นในการดำเนินงาน เนื่องจากผู้นำแบบทฤษฎี Y (Theory Y) เชื่อว่าพนักงานมีศักยภาพพอที่จะแก้ปัญหาได้

บทความที่เกี่ยวข้อง