Home FinanceInvestment หุ้นกู้ คือ อะไร? Corporate Bond ต่างจากหุ้นอย่างไร

หุ้นกู้ คือ อะไร? Corporate Bond ต่างจากหุ้นอย่างไร

by greedisgoods
หุ้นกู้ คือ Corporate Bond คือ ตราสารหนี้ หุ้น กู้

Corporate Bond หรือ หุ้นกู้ คือ อะไร มาทำความเข้าใจกับการลงทุนใน หุ้นกู้ (Corporate Bond) ว่าต่างจาก หุ้น ทั่วไปที่เคยได้ยินอย่างไร

หุ้นกู้ คือ ตราสารหนี้ระยะยาวรูปแบบหนึ่ง (มากกว่า 270 วัน) เป็นตราสารที่แสดงการกู้ยืมเงินเหมือนสัญญากู้เงิน ที่ออกโดยบริษัทจดทะเบียน วัตถุประสงค์หลักของหุ้นกู้ (Corporate Bond) คือ การหาเงินทุนเพื่อนำเงินทุนไปใช้ลงขยายกิจการนั่นเอง

อธิบายแบบง่ายๆ หุ้นกู้ คือ การกู้เงินของบริษัท โดยที่ผู้ออกหุ้นกู้หรือขายหุ้นกู้ (บริษัท) จะอยู่ในฐานะลูกหนี้ ส่วนนักลงทุนที่มาซื้อหุ้นกู้ คือ เจ้าหนี้ที่ได้ผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย

นอกจากนี้ ถ้าหากว่ารู้จัก พันธบัตรรัฐบาล อยู่แล้วจะเรียกว่า Corporate Bond หรือ หุ้นกู้ คือ พันธบัตรเวอร์ชั่นที่บริษัทจดทะเบียนเป็นผู้ออกก็ได้

รายละเอียดของหุ้นกู้ (Corporate Bond) จะประกอบด้วย อายุตราสาร (Tenor) ดอกเบี้ย (Coupon Rate) มูลค่าต่อหน่วย หรือ มูลค่าที่ตราไว้ (Par value หรือ Face value) เป็นมูลค่าที่ผู้ออกหุ้นกู้ต้องจ่ายคืนเมื่อครบกำหนด (เงินต้น) โดยทั่วไปกำหนดมูลค่าไว้ที่ 1,000 บาทต่อหน่วย

ส่วนหุ้นสามัญหรือหุ้นที่คนมักพูดว่า “เล่นหุ้น” จะเป็นตราสารทุน ซึ่งผู้ซื้อหุ้นสามัญจะถือว่าเป็น “เจ้าของ” บริษัทในสัดส่วนของหุ้นที่ถืออยู่และผลตอบแทนของผู้ถือหุ้นคือ เงินปันผล (Dividend)

จากการที่นักลงทุนที่ลงทุนในหุ้นสามัญมีสถานะเป็นเจ้าของ นักลงทุนที่ลงทุนในหุ้นกู้มีสถานะเป็นเจ้าหนี้ ทำให้เมื่อไหร่ก็ตามที่บริษัทที่ออกหุ้นกู้เกิดเจ๊งขึ้นมา ผู้ที่จะได้เงินคืนก่อนก็คือผู้ที่ซื้อหุ้นกู้ ด้วยเหตุผลง่ายๆ เจ้าของบริษัทต้องใช้เงินคืนเจ้าหนี้


ผลตอบแทนของหุ้นกู้

สำหรับผลตอบแทนของผู้ที่ลงทุนใน Corporate Bond หรือ หุ้นกู้ คือ ดอกเบี้ย (Interest) ตามที่แสดงอยู่ในตราสารหนี้น้ันๆ ซึ่งดอกเบี้ยของ หุ้นกู้ โดยทั่วไปจะมีอยู่ 2 รูปแบบ ได้แก่

  • ดอกเบี้ยแบบขั้นบันได
  • ดอกเบี้ยคงที่ (Fixed Rate)

ดอกเบี้ยแบบขั้นบันไดของหุ้นกู้ คือ ดอกเบี้ยจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามระยะเวลาที่ถือ หุ้นกู้ ตัวอย่างเช่น หุ้นกู้ระยะเวลา 10 ปี โดยที่ปีที่ 1-3 จ่ายดอกเบี้ย 3.5% ต่อปี ปีที่ 4-5 จ่ายดอกเบี้ย 5% ต่อปี และปีที่ 6-10 จ่ายดอกเบี้ย 8% ต่อปี

ดอกเบี้ยคงที่ (Fixed Rate) คือ ดอกเบี้ยจากหุ้นกู้จะได้เท่าเดิมตลอดระยะเวลาของหุ้นกู้ ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

นอกจากนี้ ในส่วนของช่วงระยะเวลาในการจ่ายดอกเบี้ยก็จะมีอยู่หลายแบบขึ้นกับหุ้นกู้นั้น เช่น จ่ายทุก 3 เดือน จ่ายทุก 6 เดือน และจ่ายทุก 12 เดือน

ทั้งอัตราดอกเบี้ย (Coupon Rate) และเงื่อนไขในการจ่ายดอกเบี้ย (Coupon Frequency) จะปรากฏอยู่ในหุ้นกู้ ตรงนี้เป็นหน้าที่ของนักลงทุนที่จะต้องอ่านรายละเอียดก่อนลงทุน

ความเสี่ยงของหุ้นกู้

หุ้นกู้ คือ การกู้เงิน ดังนั้นความเสี่ยงของหุ้นกู้ ก็คือการผิดนัดชำระหนี้ของบริษัทผู้ออกหุ้นกู้เหมือนกับการปล่อยกู้ทั่วไป และอย่าคิดว่าบริษัทระดับที่จดทะเบียนอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ฯ หรือตลาดหุ้นจะไม่มีทางล้มหรือผิดนัดชำระหนี้

ดังนั้น ในการลงทุนกับหุ้นกู้ นักลงทุนจึงต้องศึกษาความเสี่ยงของบริษัทที่ออกหุ้นกู้อย่างถี่ถ้วน โดยเบื้องต้นสามารถศึกษาความเสี่ยงได้จาก

  1. เครดิตความน่าเชื่อถือของหลักทรัพย์ หรือ Credit Rating ที่เป็นการจัดลำดับความน่าเชื่อถือของบริษัทที่ออกหุ้นกู้
  2. งบการเงินของบริษัทโดยเฉพาะในส่วนของความสามารถในการจ่ายหนี้ในช่วงที่ผ่านมา

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Credit Rating หรือ การจัดอันดับความเสี่ยงของหลักทรัพย์ได้ที่บทความ Credit Rating คืออะไร

ประโยชน์ของหุ้นกู้

มาถึงตรงนี้อาจสงสัยว่าในเมื่อบริษัทต้องการเงินทุน ทำไมบริษัทไม่ออกหุ้นสามัญเพิ่มถ้าอยากได้ทุนเพิ่ม? สำหรับคำตอบจะอยู่ที่ข้อได้เปรียบของหุ้นกู้ที่หลักๆ จะมีอยู่ 2 ประเด็น ได้แก่

หุ้นกู้ คือ หนี้สินของกิจการทำให้บริษัทไม่ต้องจ่ายปันผล จ่ายเพียงแค่ดอกเบี้ยตามที่ตกลงกันไว้ ไม่ว่าบริษัทจะได้กำไรมาน้อยแค่ไหนดอกเบี้ยก็เท่าเดิม ดังนั้นถ้าหากว่าบริษัทกู้เงินมาแล้วสร้างผลตอบแทนได้สูงมาก กำไรที่บริษัทจะได้ก็จะไม่ต่างจากเดิมมาก (เพราะจำนวนหุ้นเท่าเดิม ตัวหารกำไรเท่าเดิม)

นักลทุนที่ ซื้อหุ้นกู้ มีสถานะเป็นเจ้าหนี้ ไม่ได้เป็นเจ้าของเหมือนซื้อหุ้นสามัญ ดังนั้นการได้เงินมาจากการออกหุ้นกู้จะดีตรงที่สัดส่วนการถือหุ้นยังไม่เปลี่ยนไปทำให้อำนาจในการบริหารยังเท่าเดิม

อย่างไรก็ตาม หุ้นกู้ มีสถานะเป็นหนี้ เมื่อไหร่ก็ตามที่บริษัทไม่สามารถจ่ายหนี้ได้ก็มีสิทธิ์ที่จะถูกฟ้องล้มละลายได้เช่นกัน


ซื้อหุ้นกู้ ได้จากไหน?

ก่อนอื่นต้องบอกว่าหุ้นกู้ที่เปิดขายจะมี 2 แบบ คือ หุ้นกู้ที่ขายให้คนทั่วไป (Public Offering) กับ หุ้นกู้ที่ขายให้เฉพาะรายใหญ่ ที่มีเงินระดับหลายสิบล้าน (Private Placement) แน่นอนว่านักลงทุนทั่วไปซื้อหุ้นกู้ได้แต่แบบแรก

หุ้นกู้ส่วนใหญ่จะขายที่ธนาคาร แต่ว่าหุ้นกู้หนึ่งจะไม่ได้มีขายทุกธนาคาร ดังนั้นนักลงทุนก็ต้องศึกษาเองว่า หุ้นกู้ที่สนใจขายที่ธนาคารไหนและเปิดให้จองและเปิดขายวันไหน

สำหรับเอกสารที่ใช้ในการซื้อหุ้นกู้ที่ขายให้คนทั่วไป (Public Offering) ตามปกติจะประกอบด้วย

  1. บัตรประชาชน สำหรับการยืนยันตัวตน
  2. สมุดบัญชี สำหรับการรับดอกเบี้ยของหุ้นกู้

บทความที่เกี่ยวข้อง