GreedisGoods » Marketing » โมเดลพฤติกรรมผู้บริโภค Black Box Model คืออะไร?

โมเดลพฤติกรรมผู้บริโภค Black Box Model คืออะไร?

by Kris Piroj
Black Box Model คือ โมเดลพฤติกรรมผู้บริโภค Black Box Model Marketing

Black Box Model คืออะไร?

Black Box Model หรือ Buyer’s Black Box Model คือ แนวคิดทางการตลาดที่ใช้ในการทำความเข้าใจพฤติกรรมผู้บริโภค ซึ่งส่งผลต่อการตัดสินใจว่าจะซื้อหรือไม่ซื้อสินค้านั้น ๆ ด้วยการทำความเข้าใจใน Black Box หรือกล่องดำของผู้บริโภค เพื่อตอบสนองผู้บริโภคอย่างตรงเป้าหมาย

โดยพื้นฐานของ Black Box Model เริ่มจากกระบวนการที่เรียกว่า IPO Model หรือกระบวนการ Input > Process > Output

  • Input คือ ปัจจัยนำเข้า เป็นสิ่งที่ใส่เข้าไปเพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ต้องการ
  • Process คือ กระบวนการ
  • Output คือ ผลลัพธ์ที่ได้หลังจากกระบวนการ

ตัวอย่างเช่น ถ้าหากอธิบายขั้นตอนการผลิตสินค้าด้วย IPO Model วัตถุดิบของสินค้านั้นจะเป็น Input, กระบวนการผลิตคือ Process, และ Output คือสินค้าที่ผลิตเสร็จเรียบร้อย

กลับมาที่ Buyer’s Black Box Model จะเห็นว่าจากภาพ Black Box คือขั้น Process ของกระบวนการตัดสินใจซื้อสินค้าของผู้บริโภคตามภาพด้านล่าง

Black Box Model คือ ทฤษฎีกล่องดำ
ขั้นตอนการซื้อสินค้าของผู้บริโภคตาม Black Box Model

ดังนั้น จะเห็นว่า Black Box ของ Black Box Model คือความคิดและขั้นตอนการตัดสินใจซื้อของผู้ซื้อ ซึ่งเกิดจากปัจจัยภายในของตัวผู้ซื้อ หรือก็คือขั้นตอน Process นั่นเอง และเมื่อผ่านการตัดสินใจเสร็จเรียบร้อยแล้วก็จะออกมาเป็นการตอบสนองหรือ Output โดย Black Box ของผู้ซื้อสามารถถูกกระตุ้นด้วย “สิ่งเร้า” หรือ Input

โดยสาเหตุที่เรียกว่า Black Box หรือกล่องดำ ก็เพราะความคิดของลูกค้าหรือขั้นตอนการตัดสินใจซื้อของลูกค้าเป็นสิ่งที่ผู้ขายไม่สามารถรู้ได้

Input → Black Box → Output


Input หรือสิ่งกระตุ้น

Input คือ สิ่งกระตุ้นหรือสิ่งเร้า แบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ “สิ่งกระตุ้นทางการตลาด (4Ps)” และ “สิ่งกระตุ้นจากสภาพแวดล้อม (PEST)”

โดย Input จะเป็นสิ่งที่กระตุ้นความรู้สึกภายในที่อยู่ในกล่องดำ (Black Box) ของลูกค้าทำให้ลูกค้าตัดสินใจอยากจะซื้อสินค้า

ตัวอย่าง สิ่งกระตุ้น (Stimuli) ได้แก่

  • ลูกค้าเห็นโฆษณา (Promotion)
  • สินค้านั้นราคาถูก (Price)
  • สินค้าดูดีน่าเชื่อถือ น่าใช้ (Product)

Black Box หรือกล่องดำ

Black Box คือ สิ่งที่เกิดขึ้นในความคิดของผู้บริโภค สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วน คือ ปัจจัยภายในของผู้ซื้อ, ขั้นตอนการตัดสินใจซื้อ, และการตอบสนองของผู้ซื้อ

ปัจจัยภายในของผู้ซื้อ เช่น Lifestyle, บุคลิกภาพ, การรับรู้, และความรู้เกี่ยวกับสินค้า เป็นต้น

ขั้นตอนการตัดสินใจซื้อ ได้แก่

  1. การรู้จัก
  2. การหาข้อมูล
  3. การประเมินทางเลือก
  4. การซื้อสินค้า หลังจากประเมินทางเลือกได้แล้ว
  5. ผลหลังจากซื้อไปใช้

การตอบสนองของผู้ซื้อ เป็นขั้นตอนของข้อ 4. จาก “ขั้นตอนการตัดสินใจซื้อ” หรืออธิบายแบบเข้าใจง่าย ๆ คือ “เรื่องที่ลูกค้าคิดตอนที่ซื้อ”

  • การเลือกผลิตภัณฑ์ (Product Choice)
  • การเลือกแบรนด์ (Brand Choice) รวมไปถึงสถานที่ในการซื้อด้วย
  • ช่วงเวลาในการซื้อ (Purchase Timing)
  • จำนวนที่ซื้อ (Purchase Amount)

Output หรือผลที่ได้

จากสิ่งกระตุ้นในหัวข้อ Input ซึ่งถ้าหากตรงกับปัจจัยภายในของผู้ซื้อ เช่น สินค้าที่เห็นในโฆษณาตรงกับไลฟ์สไตล์ และบุคลิกภาพของผู้ซื้อ ก็จะทำให้ผู้ซื้อสนใจในสินค้าและเข้าสู่ “ขั้นตอนการตัดสินใจซื้อ” ในท้ายที่สุด

  1. ผู้ซื้อรู้จักกับสินค้าดังกล่าว จากสิ่งกระตุ้นสภาพแวดล้อม และสิ่งกระตุ้นทางการตลาด
  2. ผู้ซื้อหาข้อมูลสินค้าที่สนใจนั้น
  3. ประเมินทางเลือก เช่น เทียบคุณภาพและราคา เมื่อเทียบกับแบรนด์อื่นๆ
  4. ตัดสินใจซื้อสินค้าที่เลือกได้ จากการประเมินทางเลือก
  5. ผู้ซื้อรับรู้ว่าสินค้าที่ซื้อมาใช้แล้วคุณภาพเป็นอย่างไร น่าพอใจหรือไม่ ซึ่งความสำคัญของส่วนนี้คือ ถ้าหากผู้ซื้อพึงพอใจในสินคืา ผู้ซื้อก็จะกลับมาซื้ออีก

บทความที่เกี่ยวข้อง

GreedisGoods มีการเก็บ Cookies สำหรับสถิติการเข้าชมและโฆษณา เพื่อมอบประสบการณ์ใช้งานที่ดียิ่งขึ้น หากท่านใช้เว็บไซต์ต่อไปโดยไม่ปรับตั้งค่าปฏิเสธ Cookies เราเข้าใจว่าท่านยินยอมที่จะรับคุกกี้ ยินยอม ดูรายละเอียด