Home Business Business Model Canvas คือ อะไร? วางแผนธุรกิจด้วย BMC

Business Model Canvas คือ อะไร? วางแผนธุรกิจด้วย BMC

by greedisgoods
Business Model Canvas คือ วิเคราะห์ BMC ตัวอย่าง

Business Model Canvas คือ อะไร? วิธีวิเคราะห์ และ วิธีวางแผนธุรกิจด้วย BMC หรือ Business Model Canvas

Business Model Canvas คือ โมเดลสำหรับการวิเคราะห์ธุรกิจเพื่อใช้ในการวางแผนธุรกิจ เพื่อการสร้างธุรกิจหรือการปรับปรุงกลยุทธ์ในการดำเนินธุรกิจ โดยการวิเคราะห์ BMC หรือ Business Model Canvas จะแบ่งการวิเคราะห์องค์ประกอบของธุรกิจออกเป็น 9 ส่วน

สำหรับทั้ง 9 ส่วนของการวิเคราะห์ BMC หรือ Business Model Canvas คือ Customer Segment, Channel, Customer Relationship, Revenue Stream, Revenue Stream, Value Proposition, Key Activities, Key Resource, Key Partner, Key Partner, และ Cost Structure

แต่ละส่วนของการวิเคราะห์ Business Model Canvas หรือ BMC จะมีความหมายคร่าวๆ ดังต่อไปนี้ (อธิบายแบบละเอียดในส่วนต่อไป)

  1. Customer Segments คือ ลูกค้าของเราเป็นใคร มีกลุ่มไหนบ้าง
  2. Channels คือ ช่องทางในการส่งมอบสินค้าให้ลูกค้า
  3. Customer Relationships คือ วิธีสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้า
  4. Revenue Streams คือ กระแสรายได้ของธุรกิจนี้ (มาจากไหน)
  5. Value Propositions คือ คุณค่าที่เรานำเสนอให้ลูกค้า หรือจุดขายของสินค้า
  6. Key Activities คือ กิจกรรมหลักของธุรกิจ ธุรกิจนี้ทำอะไรเป็นหลัก
  7. Key Resource คือ ทรัพยากรหลักในธุรกิจคืออะไร?
  8. Key Partners คือ พาร์ทเนอร์หลักของธุรกิจมีใครบ้าง (เช่น Supplier และ คู่ค้า)
  9. Cost Structure คือ โครงสร้างต้นทุนมาจากอะไรบ้าง

Business Model Canvas คือ โมเดลสำหรับวิเคราะห์ธุรกิจเพื่อการวางแผนธุรกิจที่คิดค้นโดย Alexander Osterwalder ผู้แต่งหนังสือ Business Model Generation เมื่อปี 2010 (ปัจจุบันมีฉบับแปลไทยขายอยู่ทุกร้านหนังสือชั้นนำ) ซึ่งการวิเคราะห์ Business Model Canvas หรือ BMC คือ แนวคิดที่มาจากหนังสือ Business Model Generation เช่นกัน

แผนภาพ Business Model Canvas หรือ BMC

BMC คือ Business Model Canvas คือ ตาราง BMC ตัวอย่าง

แผนภาพ Business Model Canvas ด้านบนจะเห็นว่าทางฝั่งซ้ายทั้งหมด 4 ปัจจัยได้แก่ Cost Structure, Key Partners, Key Resources, และ Key Activities จะเป็นเรื่องเกี่ยวกับเรื่องของวิธีการดำเนินงานของธุรกิจ

ส่วน 4 ปัจจัยทางฝั่งขวาของแผนภาพ Business Model Canvas คือ ปัจจัยทางธุรกิจที่เชื่อมระหว่างองค์กรกับลูกค้า โดย Customer Segments, Channels, และ Customer Relationships คือสิ่งที่ทำให้เกิดผลลัพธ์เป็น Revenue Stream (รายได้)

และสำหรับ Value Propositions ที่อยู่ตรงกลางของแผนภาพ BMC หรือ Business Model Canvas คือ สิ่งที่เกี่ยวข้องทั่งฝั่งวิธีการดำเนินงานของธุรกิจและเป็นเรื่องเกี่ยวข้องกับลูกค้า


Key Activities (KA)

Key Activities คือ กิจกรรมหลักของธุรกิจหรือธุรกิจทำอะไร สำหรับ BMC หรือ Business Model Canvas ในส่วนของการวิเคราะห์ Key Activities คือ การระบุว่าธุรกิจทำเกี่ยวกับอะไร มีสินค้าอะไรบ้าง การผลิตสินค้าหรือการได้มาซึ่งสินค้าเหล่านั้นเกิดจากอะไรมีขั้นตอนอย่างไร

BMC ในส่วนของการวิเคราะห์ Key Activities อย่างน้อยผู้วิเคราะห์ต้องหาคำตอบต่อไปนี้ได้

  1. สินค้าหรือบริการของธุรกิจคืออะไร?
  2. การผลิตสินค้ามีกระบวนการผลิตหรือการได้มาอย่างไร?

Key Resource (KR)

Key Resource คือ ทรัพยากรหลักที่สำคัญกับธุรกิจ ในการวิเคราะห์ Business Model Canvas ส่วนนี้จะต้องระบุว่าทรัพยากรอะไรที่มีความสำคัญ (เป็นส่วนที่สำคัญ) ต่อการดำเนินธุรกิจ

ในแต่ละธุรกิจจะต้องการทรัพยากรในการดำเนินธุรกิจที่แตกต่างกันไป ไม่ว่าจะเป็น วัตถุดิบ ทรัพยากรมนุษย์ เครื่องมือ ความสามารถของบุคลากร อาคาร โรงงาน และสินทรัพย์ที่ไม่มีตัวตนอย่างลิขสิทธ์ เป็นต้น

อย่างเช่น ธุรกิจประกัน Key Resource คือ พนักงานขายที่มีความสามารถในการขายแบบ Personal Selling เพื่อขายประกัน และบุคลากรที่มีความสามารถในการนำเงินเบี้ยประกันไปลงทุนเพื่อสร้างกำไรให้กับบริษัทประกัน เป็นต้น

Key Partners (KP)

Key Partners คือ พาร์ทเนอร์หรือคู่ค้าหลักของธุรกิจ ที่มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจของบริษัท อย่างเช่น Supplier ที่คอยหาวัตถุดิบให้ธุรกิจ และคู่ค้าอื่นๆ ที่อาจจะมีหรือไม่มีก็ได้ อย่าง หุ้นส่วนหรือพันธมิตรทางธุรกิจ และพ่อค้าคนกลาง

การวิเคราะห์ Business Model Canvas ในส่วนนี้คือการหาว่าใครเป็น Key Partners หลักของธุรกิจ ที่มีผลสำคัญกับการดำเนินธุรกิจบ้าง

Cost Structure (C$)

Cost Structure คือ โครงสร้างต้นทุนของธุรกิจ เป็นการวิเคราะห์ว่าบริษัทมีต้นทุนจากอะไรบ้าง รวมถึงอะไรคือต้นทุนหลักของธุรกิจนี้

โดยต้นทุนในการดำเนินธุรกิจจะแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลักคือ ต้นทุนคงที่ (Fixed Cost) และต้นทุนผันแปร (Variable Cost)

Business Model Canvas หรือ BMC ในส่วนของ Cost Structure จะทำให้เห็นว่าต้นทุนที่เกิดขึ้นของธุรกิจมีอะไรบ้าง ซึ่งจะทำให้มองภาพรวมออกว่า ต้นทุนหมดไปกับอะไรเป็นส่วนใหญ่และจะลดอะไรได้บ้าง


Customer Segments (CS)

Customer Segments คือ การวิเคราะห์ว่าลูกค้าของบริษัทคือใคร? ลูกค้ากลุ่มไหนที่ธุรกิจต้องขายสินค้าให้บ้าง รวมถึงการสำรวจว่ามีลูกค้าอยู่มากพอที่จะทำให้ธุรกิจของเราอยู่รอดหรือไม่?

ในเบื่องต้น Business Model Canvas ในส่วนของ Customer Segment คือ การแบ่งกลุ่มลูกค้าและเลือกว่าธุรกิจจะเลือกลูกค้ากลุ่มไหน พร้อมกับวิเคราะห์ว่าลูกค้ากลุ่มนั้นมีความต้องการอะไร

เพราะการระบุกลุ่มลูกค้าที่ถูกต้องจะช่วยให้ธุรกิจสามารถตอบสนองลูกค้าได้อย่างถูกต้อง อีกทั้งยังทำให้ธุรกิจสื่อสารกับลูกค้าได้ถูกกลุ่มเป้าหมายในส่วนของการโฆษณาและ Customer Relationship (CR)

Channels (C)

Channels คือ ช่องทางในการส่งมอบสินค้าให้ถึงมือลูกค้า หรือที่เรียกว่า ช่องทางการจัดจำหน่าย โดย Business Model Canvas ในส่วนนี้จะเหมือนกับ Place ใน Marketing Mix 4P นั่นเอง

ในการวิเคราะห์ BMC หรือ Business Model Canvas ส่วนของ Channel คือการหาว่า ธุรกิจมีการส่งมอบสินค้าให้ลูกค้าอย่างไร หรือลูกค้าสามารถเข้าถึงสินค้าเมื่อต้องการซื้อได้ง่ายแค่ไหน เพราะการที่สามารถส่งมอบสินค้าได้รวดเร็วหรือลูกค้าเข้าถึงได้สะดวก จะทำให้ลูกค้าเลือกเป็นตัวเลือกแรกๆ

Customer Relationships (CR)

Customer Relationships คือ การหาว่าธุรกิจใช้วิธีใดในการสร้างและบริหารความสัมพันธ์ระหว่างแบรนด์กับลูกค้า เพื่อทำให้ลูกค้ารู้จักแบรนด์และเกิดความสัมพันธ์กับแบรนด์

ตัวอย่างเช่น การบริการหลังการขายเมื่อลูกค้ามีปัญหากับสินค้า การให้ความรู้ในเรื่องที่เกี่ยวกับสินค้าในรูปแบบ Content Marketing และการใช้ Social Media ในการสื่อสารกับลูกค้าที่ติดตาม เป็นต้น

สำหรับเป้าหมายของ Customer Relation คือ การทำให้ลูกค้าพึงพอใจและรู้สึกดีจนทำให้ลูกค้าเดิมกลับมาซื้อซ้ำ และอาจทำให้ลูกค้าบอกต่อได้อีกด้วย

Revenue Streams (RS)

Revenue Streams คือ กระแสรายได้ของธุรกิจนี้มาจากช่องทางไหนบ้าง? เช่น รายได้จากการขายสินค้า รายได้จากการให้เช่า รายได้จากการบริการ และรายได้จากการโฆษณา เป็นต้น

เมื่อวิเคราะห์ BMC หรือ Business Model Canvas แล้วจะทำให้เห็นว่า รายได้ไหนคือรายได้หลักและไหนรายได้รองของธุรกิจ


Value Propositions (VP)

Value Propositions คือ คุณค่าที่แบรนด์นำเสนอให้กับลูกค้า อะไรคือจุดแข็งหรือจุดขายของสินค้า พูดให้ง่ายกว่านั้นคือ อะไรคือสิ่งที่ทำให้ลูกค้าซื้อสินค้าของเรา ซึ่ง Value Propositions ควรจะสอดคล้องกับกลุ่มลูกค้าที่เลือกไว้ใน Customer Segment

โดยการวิเคราะห์ Value Proposition ต้องรู้ว่าสินค้ามีจุดเด่นอะไรบ้าง ทำไมลูกค้าต้องมาซื้อ ซื้อแล้วช่วยอะไรหรือแก้ปัญหาอะไรให้ลูกค้า

บทความที่เกี่ยวข้อง