Home Business Supply Chain คือ อะไร? ห่วงโซ่อุปทาน สำคัญอย่างไร?

Supply Chain คือ อะไร? ห่วงโซ่อุปทาน สำคัญอย่างไร?

by greedisgoods
Supply Chain คือ ห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Management คือ โซ่อุปทาน

Supply Chain คือ อะไร? มาทำความเข้าใจกับ Supply Chain หรือ ห่วงโซ่อุปทาน และความเกี่ยวข้องกับ Logistics

Supply Chain คือ ห่วงโซ่อุปทาน ที่เป็นกระบวนการซึ่งเริ่มตั้งแต่การเริ่มจัดหาวัตถุดิบและสิ้นสุดเมื่อส่งสินค้าถึงมือลูกค้า โดยทุกกิจกรรมของ Supply Chain จะมีความเกี่ยวข้องในลักษณะที่ต่อเนื่องกันเหมือนห่วงโซ่ จึงเป็นที่มาของชื่อ Supply Chain (ซัพพลายเชน) หรือ ห่วงโซ่อุปทาน

สำหรับสิ่งที่เชื่อมแต่ละส่วนของ Supply Chain คือ กิจกรรมโลจิสติกส์ ที่เป็นกิจกรรมย่อยของ Supply Chain Management ซึ่งเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายสินค้าและข้อมูลจากกิจกรรมหนึ่งสู่อีกกิจกรรมหนึ่ง จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม ห่วงโซ่อุปทาน หรือ Supply มักจะมาพร้อมกับคำว่า Logistics (โลจิสติกส์) อยู่เสมอ

โดยทั่วไป Supply Chain หรือ ห่วงโซ่อุปทาน จะประกอบด้วยห่วงโซ่ที่เป็นเหมือนพื้นฐานหลักๆ (แต่อาจจะมีไม่ครบก็ได้) ดังต่อไปนี้: 

  1. การจัดหาและจัดซื้อวัตถุดิบ (Procurement) ที่ต้องใช้ในการผลิต
  2. การนำเข้าวัตถุดิบและการจัดเก็บวัตถุดิบ (เพื่อรอการผลิต)
  3. การวางแผนการผลิต เช่น การพยากรปริมาณการผลิต และการจัดลำดับการผลิต
  4. การจัดเก็บสินค้าหลังจากผลิตเสร็จ (Finished Goods) เพื่อรอการกระจายสินค้าหรือรอจัดจำหน่าย
  5. การกระจายสินค้า เพื่อส่งสินค้าไปยังลูกค้าที่สั่งซื้อหรือตัวแทนจำหน่ายที่จะนำไปขายต่อ
  6. การบริหารความสัมพันธ์กับคู่ค่า ซึ่งก็คือความสัมพันธ์กับ Supplier และลูกค้า

อย่างไรก็ตาม บางองค์กรอาจจะไม่มีบางส่วนของ ห่วงโซ่อุปทาน ที่ยกตัวอย่างด้านบนก็ได้ อย่างเช่น บริษัทที่ใช้ การผลิตแบบ Just In Time ทำให้ Supply Chain ของบริษัท จะไม่มีในส่วนของการจัดเก็บวัตถุดิบและสินค้าหลังผลิตเสร็จ หรืออีกกรณีคือ บริษัทที่ลูกค้าสามารถสั่งซื้อสินค้าได้โดยตรงกับบริษัททำให้ไม่จำเป็นต้องมีตัวแทนจำหน่าย เป็นต้น

แผนภาพตัวอย่างกระบวนการ Supply Chain หรือ ห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ

Supply Chain คือ ห่วงโซ่อุปทาน คือ แผนภาพ Supply Chain Management คือ

จากแผนภาพวงจร Supply Chain ด้านบนจะเห็นว่าเกิดการเคลื่อนย้ายอยู่ตลอดเวลา ซึ่งสิ่งที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนย้ายตามลูกศรจากหน้าที่หนึ่งไปยังอีกหน้าที่หนึ่งของ ซัพพลายเชน คือ การขนส่งหรือโลจิสติกส์นั่นเอง

Supply Chain Management คือ อะไร?

Supply Chain Management คือ การบริหารจัดการเพื่อทำให้ทุกส่วนของ Supply Chain เกิดประสิทธิภาพสูงสุด ซึ่งก็คือการทำให้ Supply Chain หรือ ห่วงโซ่อุปทาน ไม่เกิดการดำเนินงานที่สร้างความสูญเปล่า (Waste) เพราะการบริหาร Supply Chain Management ที่เกิดความสูญเปล่าจะส่งผลให้ธุรกิจมีต้นทุนโดยรวมสูงขึ้น

โดยหลักของการจัดการ Supply Chain Management จะสามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ส่วนหลักเรียกว่า 3 Flow of Supply Chain หรือเรียกสั้นๆ ว่า 3 Flow คือ

  • Material Flow (การไหลของวัตถุดิบ)
  • Information Flow (การไหลของข้อมูล)
  • Financial Flow หรือ Money Flow (การไหลของเงินทุน)

Material Flow คือ พื้นฐานของ Supply Chain เหมือนที่ได้อธิบายไปในตอนต้น โดย Material Flow ของ Supply Chain คือ การไหลของวัตถุดิบจนกลายเป็นสินค้าจนถึงมือลูกค้าตามแผนภาพด้านบน

ในส่วนของ Material Flow ส่งที่สำคัญคือ ความถูกต้องของกระบวนการ โลจิสติกส์ หรือ Logistics ที่ทำหน้าที่เคลื่อนย้ายตั้งแต่วัตถุดิบไปจนการส่งสินค้าถึงมือผู้บริโภค (ต้นน้ำถึงปลายน้ำ) เพราะความผิดพลาดของการขนส่งจะมีต้นทุนที่เพิ่มขึ้นตามมา อย่างเช่น ต้นทุนในการรับสินค้ากลับและส่งสินค้าที่ถูกต้องใหม่อีกครั้ง

Information Flow คือ การไหลของข้อมูลในระบบ Supply Chain ขององค์กร อย่างเช่น สถิติยอดขายสินค้าแต่ละชนิดเพื่อนำไปใช้ในการพยากรณ์ปริมาณการผลิต

สำหรับการไหลเวียนที่ดีของข้อมูลภายในองค์กร คือการที่ทุกฝ่ายสามารถรับรู้ข้อมูลได้อยากถูกต้องและครบถ้วน เพราะข้อมูลที่ได้รับมาไม่ถูกต้องจะนำไปสู่ความผิดพลาดต่อเนื่องไปยังส่วนอื่นๆ 

Money Flow คือ การไหลของเงินทุน จากลูกค้าไปหาซัพพลายเออร์ (Supplier) โดยปกติเมื่อลูกค้าได้รับสินค้าและตรวจสอบว่าถูกต้องลูกค้าก็จะจ่ายเงิน ซึ่งเงินจำนวนดังกล่าวก็จะไหลย้อนกลับไปหาจุดเริ่มต้นหรือก็คือ Supplier นั่นเอง

สรุป Supply Chain คือ อะไร?

สรุป Supply Chain คือ กระบวนการตั้งแต่การจัดหารับวัตถุดิบจนวัตถุดิบกลายเป็นสินค้าและส่งถึงมือลูกค้า โดย Supply Chain หรือ ห่วงโซ่อุปทาน ที่ดีจะต้องเป็นห่วงโซ่อุปทานที่ไม่เกิดความสูญเปล่าในการดำเนินงานเพราะ ความสูญเปล่า (Waste) คือ สิ่งที่จะทำให้ธุรกิจมีต้นทุนในการดำเนินงานที่สูงขึ้นอย่างไม่จำเป็น

ซึ่งการบริหาร Supply Chain Management ที่ดีคือการทำให้การไหลหรือ flow ทั้ง 3 ส่วนของ ซัพพลายเชน คือ Material Flow, Information Flow, Financial Flow สามารถไหลได้อย่างถูกต้องอย่างที่อธิบายด้านบน

อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับความสูญเปล่าในการดำเนินงานหรือ Waste ได้ที่ https://bit.ly/2HdZeN8

สำหรับน้องๆ ที่กำลังสงสัยว่า Supply Chain และ Logistics เรียนเกี่ยวกับอะไร? คำตอบแบบกว้างๆ ก็คือเรียนเจาะลึกในแต่ละส่วนของ Supply Chain Management ตามที่ได้อธิบายคร่าวๆ ในบทความนี้ รวมถึงเรื่องที่เกี่ยวข้องกับ Supply Chain แต่ไม่ได้ถูกพูดถึงในหัวข้อนี้อย่างเช่นเรื่องของ Logistics (โลจิสติกส์)

บทความที่เกี่ยวข้อง