Home Business SWOT คือ อะไร? ตัวอย่าง การวิเคราะห์ SWOT Analysis

SWOT คือ อะไร? ตัวอย่าง การวิเคราะห์ SWOT Analysis

by greedisgoods
SWOT คือ การ วิเคราะห์ SWOT Analysis คือ สวอท SWOT ตัวอย่าง

การวิเคราะห์ SWOT คือ อะไร? มาทำความเข้าใจกับวิธี การวิเคราะห์ SWOT Analysis ที่ถูกต้องพร้อมกับ SWOT ตัวอย่าง ง่ายๆ

SWOT คือ เครื่องมือสำหรับการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมในการแข่งขันขององค์กรหรือธุรกิจจากปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอกทั้งหมด 4 ปัจจัยซึ่งเป็นที่มาของชื่อ SWOT โดยแต่ละปัจจัยของ การวิเคราะห์ SWOT Analysis คือ Strength (จุดแข็ง), Weakness (จุดอ่อน), Opportunity (โอกาส), และ Threat (อุปสรรค)

การวิเคราะห์ SWOT Analysis คือ เครื่องมือทางกลยุทธ์ที่จะทำให้ผู้วิเคราะห์เห็นว่าในปัจจุบันองค์กรมีจุดแข็งหรือจุดอ่อนอะไรบ้างที่เกิดจากปัจจัยภายใน (Internal Factors) และองค์กรมีโอกาสหรืออุปสรรคอะไรบ้างที่ส่งผลกระทบต่อธุรกิจจากปัจจัยภายนอก (External Factors) โดยทั้ง 4 ปัจจัยของการวิเคราะห์ SWOT Analysis ในแต่ละปัจจัยจะมีความหมายดังนี้

  • Strength คือ การวิเคราะห์จุดแข็งที่เป็นความได้เปรียบขององค์กร (ปัจจัยภายใน)
  • Weakness คือ การวิเคราะห์จุดอ่อนที่เป็นความเสียเปรียบขององค์กร (ปัจจัยภายใน)
  • Opportunity คือ การวิเคราะห์โอกาสที่ส่งผลดีต่อองค์กร (ปัจจัยภายนอก)
  • Threat คือ การวิเคราะห์อุปสรรคที่ขัดขวางการดำเนินงานขององค์กร (ปัจจัยภายนอก)

ประโยชน์ของ SWOT คือ การนำผลจากการวิเคราะห์ภาพรวมขององค์กรด้วย SWOT ไปใช้ในการวางแผนกลยุทธ์สำหรับการแข่งขันของธุรกิจเพื่อสร้างความได้เปรียบให้กับธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็น การแก้ไขปัญหาที่เป็นจุดอ่อน การขยายการลงทุน การสร้างความได้เปรียบจากจุดแข็ง ไปจนถึงการหยุดการลงทุน

นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์ SWOT Analysis ยังสามารถนำไปใช้ต่อยอดในเครื่องมือวางแผนกลยุทธ์ที่เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมในการแข่งขันและการวางกลยุทธ์ได้อีกด้วย ตัวอย่างเช่น TOWS Matrix ที่ใช้สำหรับการสร้างกลยุทธ์ขึ้นมาจากสภาพแวดล้อมทางการแข่งขันในปัจจุบันขององค์กร


Strength (จุดแข็ง)

Strength คือ การวิเคราะห์หาจุดแข็งขององค์กรที่เป็นจุดเด่นหรือข้อได้เปรียบเมื่อเทียบกับธุรกิจคู่แข่ง โดยสิ่งที่จะสามารถนับว่าเป็นจุดแข็งขององค์กรได้ใน การวิเคราะห์ SWOT Analysis จะต้องเป็นสิ่งที่เกิดมาจากองค์กรและต้องเป็นสิ่งที่สามารถควบคุมหรือแก้ไขได้ (ถ้าหากได้เปรียบจากเรื่องที่ควบคุมไม่ได้เราจะเรียกว่า Opportunity หรือ โอกาส) 

มาดูตัวอย่างในส่วนของ Strengths (จุดแข็ง) ที่พบได้บ่อยๆ จากการวิเคราะห์ SWOT Analysis ว่ามีอะไรบ้าง

  • การผลิตสินค้าที่คุณภาพเท่ากันหรือคุณภาพดีกว่า ได้ด้วยต้นทุนการผลิตที่ต่ำกว่า (หมายความว่าถ้าขายราคาเดียวกันกับคู่แข่ง จะได้กำไรมากกว่า)
  • บริษัทมีเงินทุนมาก (พูดง่ายๆ คือรวยกว่า) ทำให้ได้เปรียบคู่แข่งในการแข่งขันด้านราคาและง่ายต่อการลงทุนขยายกิจการ
  • บริษัทมีสินค้าที่หลากหลาย ทำให้สามารถจับกลุ่มผู้บริโภคในตลาดได้อย่างหลากหลาย
  • ผลิตภัณฑ์ของแบรนด์เป็นสินค้าเจ้าแรกของตลาด ทำให้ในคุ้นตาผู้บริโภคมากกว่าคู่แข่งที่เพิ่งเข้าสู่ตลาด
  • สินค้ามีสูตรเฉพาะที่มีความแตกต่าง ซึ่งยังไม่มีคู่แข่งรายไหนสามารถคิดค้นขึ้นมาได้
  • บริษัทมีภาพลักษณ์ที่ดีในสายตาของผู้บริโภค จากการรักษาภาพลักษณ์ที่ดีของแบรนด์มาโดยตลอด
  • ส่วนแบ่งทางการตลาด (Market Share) ที่สูงกว่าคู่แข่ง

สำหรับการวิเคราะห์ SWOT ในส่วนของ Strength เบื้องต้นสามารถทำได้ง่ายๆ ด้วยการลองตอบคำถามดังต่อไปนี้

อะไรคือสิ่งที่ธุรกิจของเราได้เปรียบคู่แข่ง? ตัวอย่างเช่น ต้นทุนการผลิต คุณภาพของสินค้า ความรวดเร็วในการผลิต ต้นทุนในการวางขาย คู่ค้า ผู้จัดหาวัตถุดิบ ต้นทุนของวัตถุดิบ กระบวนการผลิต ช่องทางการจัดจำหน่าย และความรวดเร็วในการจัดส่ง เป็นต้น

ภาพลักษณ์ของแบรนด์ ที่ผู้บริโภคมีความรู้สึกต่อแบรนด์ของเราเมื่อเทียบกับคู่แข่ง (ถ้าดีกว่าจะเป็นจุดแข็ง แต่ถ้าแย่กว่าจะกลายเป็นจุดอ่อน)

สินค้าหรือบริการของเรามีความแตกต่างหรือไม่? (มีใครเหมือนหรือไม่) ถ้าไม่หมายความว่าเราเป็นผู้นำของตลาดสินค้าดังกล่าว

อะไรที่คู่แข่งกลัวหรือพยายามเอาชนะเรา? แต่ก็ไม่สามารถเอาชนะได้หรือทำให้คู่แข่งทุ่มทรัพยากรอย่างมากเพื่อเอาชนะ โดยส่วนมากสิ่งนั้นจะเป็นจุดแข็งของธุรกิจที่คู่แข่งพยายามจะล้มเพื่อชิงส่วนแบ่งทางการตลาด

ส่วนแบ่งทางการตลาด (Market Share) มากกว่าคู่แข่งหรือไม่? ถ้าหากมากกว่าหมายความว่าธุรกิจของเราเป็นผู้นำเมื่อเทียบกับคู่แข่ง ณ ปัจจุบัน (หรืออาจจะของตลาด) 

Weakness (จุดอ่อน)

Weakness คือ จุดอ่อนหรือข้อด้อยที่เกิดขึ้นจากองกรณ์เองซึ่งเป็นสิ่งทำให้ธุรกิจเสียเปรียบในการแข่งขันกับคู่แข่ง แต่จุดอ่อนหรือ Weakness จะยังเป็นสิ่งที่สามารถแก้ไขและควบคุมได้ (หรือพอจะแก้ไขได้) ด้วยการทำให้ดีกว่าเดิมหรือสร้างกลยุทธ์ขึ้นมาจัดการกับจุดอ่อน

มาดูกันว่า SWOT ตัวอย่างในส่วนของ Weaknesses (จุดอ่อน) ที่พบได้บ่อยๆ ในการวิเคราะห์สภาพแวดล้อมในการแข่งขันด้วย SWOT Analysis มีอะไรบ้าง

  • บริษัทมีต้นทุนทางการเงินน้อยกว่าบริษัทคู่แข่ง ทำให้บริษัทค่อนข้างที่จะส่งเสริมการตลาดได้อย่างจำกัดและต้องพึ่งเงินทุนจากการกู้ยืมเพื่อลงทุน
  • ส่วนแบ่งทางการตลาด (Market Share) ที่ต่ำกว่าคู่แข่ง
  • แบรนด์และสินค้าของแบรนด์ยังไม่เป็นที่รู้จักในวงกว้างในปัจจุบัน (เกิดขึ้นในสินค้าที่เพิ่งเข้าสู่ตลาด) ทำให้บริษัทมีลูกค้าไม่มาก และมีต้นทุนในการโปรโมทสินค้าให้กลุ่มลูกค้ารู้จักแบรนด์
  • ต้นทุนในการผลิตสูงกว่าคู่แข่ง ในการผลิตสินค้าที่คุณภาพเท่ากันกับคู่แข่ง ทำให้กำไรต่อหน่วยต่ำกว่า
  • บริษัทแบ่งหน้าที่ในการทำงานซ้ำซ้อนกัน ส่งผลให้บริษัทใช้คนเกินความจำเป็นทำให้ต้นทุนในการบริหารสูงขึ้นอย่างไม่จำเป็น
  • กระบวนการผลิตของบริษัทประสิทธิภาพไม่สูงมาก ทำให้เกิดผลิตของเสีย (Defect) ส่งผลให้ต้นทุนการผลิตเกิดขึ้นอย่างไม่จำเป็น

สำหรับการวิเคราะห์ SWOT ในส่วนของ Weakness จะคล้ายกับ Strength เพราะเป็นด้านตรงข้ามกันเนื่องจาก Weakness คือ สิ่งที่เราแพ้คู่แข่ง (ทำให้คำถามคล้ายกัน) โดยในเบื้องต้นสามารถวิเคราะห์ได้ด้วยการลองตอบคำถามดังต่อไปนี้

อะไรคือสิ่งที่ธุรกิจของเราเสียเปรียบเปรียบคู่แข่ง? และอะไรบ้างที่องค์กรต้องพัฒนาต่อหรือยังพัฒนาได้มากกว่านี้? ตัวอย่างเช่น การดำเนินงาน ต้นทุนการผลิต ต้นทุนของวัตถุดิบ ต้นทุนในการวางขาย ช่องทางจัดจำหน่าย คุณภาพสินค้าหรือบริการ ผู้จัดหาวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และความรวดเร็วในการจัดส่ง เป็นต้น

สินค้าหรือบริการของเรามีความแตกต่างหรือไม่? ถ้าสินค้าหรือบริการของเราไม่แตกต่างไม่หมายความว่าเราเป็นผู้นำของตลาดสินค้าดังกล่าว

ภาพลักษณ์ของแบรนด์ (Brand Image) ที่ผู้บริโภคมีความรู้สึกต่อแบรนด์ของเราเมื่อผู้บริโภคนำไปเปรียบเทียบกับแบรนด์คู่แข่ง (ถ้าภาพลักษณ์แย่กว่าคือจุดอ่อน)


Opportunity (โอกาส)

Opportunity คือ การวิเคราะห์ว่าอะไรคือโอกาสที่ส่งผลดีกับการดำเนินธุรกิจ โดยโอกาสเป็นปัจจัยที่เกิดขึ้นเองโดยที่องค์กรไม่สามารถควบคุมได้และมักจะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อเวลาผ่านไป แต่สิ่งที่ธุรกิจทำได้กับโอกาสก็คือการหาผลประโยชน์หรือกำไรจากโอกาสที่เกิดขึ้น

SWOT ตัวอย่าง ในส่วนของการวิเคราะห์ Opportunity หรือ โอกาสที่สามารถพบได้บ่อยๆ ได้แก่

  • การมีกลุ่มลูกค้าใหม่เพิ่มขึ้นในสินค้าประเภทเดิมเพราะเทรนด์ทำให้คนหันมาสนใจขนิดนี้มากขึ้น ส่งผลให้ตลาดโดยรวมใหญ่ขึ้นมีลูกค้ามากขึ้น
  • นโยบายของรัฐบาลที่ทำให้ธุรกิจได้รับผลดี ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของภาษี การสนับสนุนการลงทุน การส่งเสริมการส่งออก และสิทธิพิเศษต่างๆ
  • ราคาน้ำมันถูกลง ทำให้ต้นทุนในการขนส่งสินค้าลดลง รวมถึงทำให้สินค้าโภคภัณฑ์ที่เป็นวัตถุดิบราคาลดลง
  • การลดภาษีนำเข้า ทำให้บริษัทที่พึ่งการนำเข้าวัตถุดิบจากต่างประเทศมีต้นทุนลดลง

Threat (อุปสรรค)

Threat คือ การวิเคราะห์หาอุปสรรคที่ส่งผลกระทบกับองค์กร โดยอุปสรรคคือสิ่งที่ไม่สามารถควบคุมได้เช่นเดียวกันกับโอกาส แต่อุปสรรคจะส่งผลเสียหรือขัดขวางการดำเนินงานต่อองค์กร โดยวิธีจัดการกับอุปสรรคส่วนมากจะเป็นการรอให้อุปสรรคนั้นหายไปเองหรือเลี่ยงให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

  • ราคาของต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น ตัวอย่างเช่น ราคาน้ำมัน ราคาโลหะ ราคาแร่บางชนิด และราคาผลผลิตทางการเกษตร เป็นต้น
  • ผลกระทบจากโรคระบาดที่ทำให้ยอดขายสินค้าลดลง ตัวอย่างเช่น การที่ไข้หวัดนกระบาด ส่งผลให้ยอดขายไก่ลดลงเพราะคนไม่กล้าซื้อไก่
  • การมีคู่แข่งเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจเป็นผลมาจากการที่ธุรกิจดังกล่าวเข้ามาทำง่าย หรือกำลังเป็นที่สนใจ
  • สินค้าทดแทนมีมากขึ้น ทำให้ลูกค้าหันไปใช้สินค้าทดแทน
  • สภาพเศรษฐกิจโดยรวมอยู่ในภาวะที่ไม่ดีนัก ทำให้กำลังซื้อของผู้บริโภคลดลง ส่งผลให้ผู้บริโภคลดการซื้อสินค้าลง

สำหรับวิธีง่ายๆ ในการวิเคราะห์ โอกาส (Opportunity) และอุปสรรค (Threat) สามารถใช้เครื่องมือทางกลยุทธ์สำหรับการวิเคราะห์ปัจจัยภายนอก ตัวอย่างเช่น PEST Analysis หรือ PESTEL Analysis เป็นตัวช่วยในการวิเคราะห์ โดยปัจจัยที่ได้ออกมาเป็นผลดีต่อธุรกิจคือ “โอกาส” ส่วนปัจจัยที่เป็นผลเสียคือ “อุปสรรค”


สรุป SWOT คือ อะไร

SWOT คือ การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมในการแข่งขันของธุรกิจเพื่อหา จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค ซึ่งแต่ละปัจจัยของ SWOT Analysis มีรายละเอียดตามที่ได้อธิบายเอาไว้ด้านบน

การวิเคราะห์ SWOT Analysis บางครั้งอาจจะอยู่ในรูปแบบของตาราง SWOT Matrix ตามภาพด้านล่าง แต่ในความเป็นจริงอาจจะทำเป็นลิสต์รายการเหมือน SWOT ตัวอย่าง ด้านบนก็ได้ ซึ่งสะดวกกว่ามากเพราะไม่ต้องเสียเวลาไปกับการจัดหน้าในตารางแคบๆ

SWOT คือ การวิเคราะห์ SWOT ตัวอย่าง SWOT Matrix คือ

แต่สิ่งที่สำคัญมากกว่ารูปแบบของ SWOT คือ ข้อมูลที่นำมาใช้ในการวิเคราะห์ต้องเป็นข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงและต้องวัดได้จริง ตัวอย่างเช่น ถ้าบอกว่าจุดแข็งคือการที่บริษัทมีต้นทุนทางการเงินที่สูง ก็ควรจะยืนยันได้ว่า บริษัทมีสินทรัพย์ที่เป็นเงินและส่วนของเจ้าของ (ที่เป็นเงินทุนของธุรกิจ) อยู่มากกว่าบริษัทคู่แข่งจริง ซึ่งตัวเลขเหล่านี้สามารถตรวจสอบได้จากงบแสดงฐานะการเงินของบริษัท

อ่านต่อเกี่ยวกับกลยุทธ์ TOWS Matrix ที่เป็นการนำผลการวิเคราะห์ SWOT ไปใช้สร้างเป็นกลยุทธ์ใหม่ได้ที่บทความ TOWS Matrix คืออะไร

บทความที่เกี่ยวข้อง